Yeni Çağın Matematik Yöntemi

Yeni Çağın Matematik Yöntemi

Prof. Dr. Cemal Güzel

Prof. Dr. Cemal Güzel

Skolasitik düşünce gelişime engeldir

Yeni Çağ, Eski Çağın düşünce ortaya koyma yollarına, bu yollarla ortaya konmuş bilgilere toptan karşı çıkar. “Var olan bütün bilgi birikimi, yani Aristotelesçiliğe dayalı Skolastik felsefenin dile getirdikleri ‘eski’dir ve bütünüyle bir kenara bırakılması gereken ‘put’lardır.

Eski düşünme biçiminin kullandığı yöntem, insanın bilgisini ilerletmesinin önündeki engeldir. İnsanın bu “put”lardan kurtulup bilgisini ilerletmesi için en baştan başlaması, düşünmek için yeni bir yol tutması gerekir. Onun için de, var olan bütün bilgi insanı yanılgılara götürebileceğinden her şeyden kuşku duymak gerekir. Artık kuşku duyulmayacak bir noktaya varılınca da işe başından başlayıp bütün bir dizgeyi kurmak gerekir. Bunu gerçekleştirmenin en iyi yöntemi de matematik yöntemdir.

Matematiksel kesinlik yöntemi hakikate varmak için hem felsefede hem de bilimlerde uygulanan bir yöntemdir…

Yeni Çağ felsefesinin çok temel iki odak noktası vardır. Bunlardan biri akılcılık ile deneycilik gibi iki felsefe akımının egemenliği, diğeri de bu çağda büyük gelişmeler, dönüşümler gösteren bilimlerin de etkisiyle ortaya çıkan yeni bir yöntem olan Matematik yöntemidir. Matematik yöntemi hem felsefe hem de bilimlerde kullanılacak bir yöntemdir. Akılcılar için bu bilginin kaynağı akıl, deneyciler içinse deneydir. Akılcıların ve deneycilerin bilgilerini, teorilerini ve doğruluğunu kanıtlayan yöntem ise kesinlikle matematik yöntemidir.   .

Doğa niceliklerden oluşan Matematiksel bir yapıdır

Francis Bacon, Matematiksel yöntemle elde edilen bilgilere dayalı bilimin insanlığı kurtaracağına olan inancını da Yeni Atlantis adlı kitabında (Nova Atlantis) dile getirir..

Bacon 1620‟de yazdığı Novum Organum‟da insan zihninin putlarla dolu olduğunu yazar. Putlarla, yani eski, onu yanılgılara götürecek düşüncelerle…  Putlardan kastedilen  “Sahte kavramlar”dır.  Putların (ön yargıların, inakların*) istilasına uğrayan “zayıf insan algısını” arındırmak onu bilimlere götüren yeni bir yöntem ortaya koymak gerekir. Bu, insan bilgisini ilerletecek şeydir. (*inak: dogmatik düşünce)

Bilim insanlığın gelişmesinin, insanın doğaya egemen olmasının aracı olarak görülür. Bilim devletin, toplumsal düzenin temelindeki en önemli değerdir. Bacon’un Yeni Atlantis kitabında öngördüğü gibi insanların yaşamını bilim düzenler. Yani bilim ile us, iktidarı elinde tutan iki değerdir. Bu biliminse yeni yöntemle elde edildiği unutulmamalıdır.. Her türlü ön yargıdan, inaktan uzak düşünme biçimi, Yeni Çağda, evrenin bir düzen‟i olduğu kanısını oluşturur. Bu “düzen”in temelinde de us vardır. Doğa, niceliklerden oluşan matematik bir yapı olarak düşünülür. Yasalar da doğanın yapısındaki matematik bağıntıları dile getirirler.

Galileo, Matematik, Bilimsel Devrim

Galileo Galilei, İtalyan astronom, fizikçi, mühendis, filozof ve matematikçi. Rönesans’ın bilimsel devrimine büyük katkıda bulunan bilim insanına “gözlemsel astronominin babası”, “modern fiziğin babası” ve “bilimin babası” gibi isimler takılmıştır. .

Galileo’nun başlattığı XVII. yüzyıl bilimsel devrimi “derin anlamını” gerçeğin matematikselleştirilmesinde bulur.Matematik kesin bilginin modeli olarak görüldüğü için, matematiğin kesinliği doğa bilimlerine de taşınmak istenir. Çünkü matematiğin

önermelerinin açık bir biçimde dile getirildiği; kanıtlarının kesin, yöntemlerinin de sağlam olduğu düşünülür. Bunun için de doğanın en son, en yalınç, doğruluğu açık-seçik bilinecek kavramları bulunmaya çalışılır. Doğada ussal bir matematik yapı olduğunu kabul eden Yeni Çağ, yine bu yapının ussal bir yöntemle de bilineceğini ileri sürer..

Bilimsel gelişmeleri içeren aylık dergi