İnsansız Hava Araçları

İnsansız Hava Araçları (İHA)

Türkiye’nin ürettiği ve ihraç ettiği askeri amaçlı İHA’lar

Bir insansız hava aracı (İHA), aslında pilotsuz çalışan bir uçaktır. Üzerinde bir pilot veya bir insan bulunmayan bu uçan araçlar yani İHA’lar, yerden bir kontrolör aracılığıyla sağlanan bir iletişim sistemi içerir. İHA’lar her ne kadar yerden kontrol edilseler de duruma göre özerk davranışlar da sergileyebilirler. Örneğin bir füze saldırısı anında yerden kontrol beklemeden füzeden kaçış manevraları yapabilirler.

Mürettebatlı uçaklarla karşılaştırıldığında İHA’lar başlangıçta insanlar için “tehlikeli” görevler için kullanılmıştır . Askeri uygulamalarda çoğunlukla insan kaybını azaltmak için kullanılan İHA’lar, zamanla polisiye, ticari, bilimsel, eğlence, tarım ve bir çok alanlarda kullanılmaya başlandı. Hava fotoğrafçılığı, kaçakçılık, altyapı denetimleri gibi alanlarda da başarı sağlayan İHA’lar dron şeklinde herkesin hizmetine sunuldu.

Ticari ve eğlence amaçlı hava fotoğrafçılığı için bir DJI Phantom quadcopter dron İHA

Genelde aynı konsepte işaret eden insansız hava araçları için birden fazla terim kullanılır. Halk tarafından daha yaygın olarak kullanılan drone terimi, bir savaş gemisinin silahlarının ateşlenmesi için kullanılan hedef uçağa verilen bir isimdi. Dron terimi ilk olarak 1920’lerin Fairey Kraliçesi ve 1930’ların de Havilland Kraliçe Arı hedefi ile kullanıldı uçaklarda kullanıldı.

İHA, “bir insan operatörü taşımayan, araç asansörü sağlamak için aerodinamik kuvvetler kullanan , otonom olarak uçabilen veya uzaktan pilotluk yapabilen, harcanabilir veya kurtarılabilir ve ölümcül veya ölümcül olmayan bir yük taşıyabilen elektrikli, hava aracı” olarak tanımlanır. Bu nedenle, füzeler İHA olarak kabul edilmez, çünkü aracın kendisi yeniden kullanılmayan bir silahtır.

İHA’ların kullanıldığı alanlar

  • Hedef ve tuzak – kara ve hava topçularına düşman uçağı veya füzeyi taklit eden bir hedef sağlama.
  • Keşif – savaş alanı istihbaratı sağlar.
  • Savaş – yüksek riskli görevler için saldırı yeteneği sağlama.
  • Lojistik – kargo teslimi.
  • Araştırma ve geliştirme – İHA teknolojilerini geliştirme.
  • Sivil ve ticari İHA’lar – tarım, hava fotoğrafçılığı, veri toplama.

Menzillerine göre İHA’lar

  • 600 m yükseklikte elde taşınır, yaklaşık 2 km menzil
  • 1.500 m (5.000 ft) yükseklikte, 10 km menzile kadar
  • NATO tipi 10.000 ft (3.000 m) rakım, 50 km’ye kadar
  • 5.500 m (18.000 ft) yükseklikte taktik, yaklaşık 160 km menzil
  • MALE (orta yükseklik, uzun ömür) 9.000 m’ye (30.000 ft ) kadar ve 200 km’den fazla menzil
  • HALE (yüksek rakım, uzun dayanıklılık) 30.000 ft (9,100 m) ve belirsiz aralık
  • Hipersonik yüksek hızlı, süpersonik (Mach 1-5) veya hipersonik (Mach 5+) 15.000 m (50.000 ft) veya suborbital yükseklik, 200 km’den fazla menzil
  • Dünya yörüngesi menzili (Mach 25+)
  • CIS Lunar Dünya-Ay transfer menzili

Bilimsel gelişmeleri içeren aylık dergi