Evren ve element

Evren ve Element

Dünyadaki ve evrendeki var olan her madde, belli sayıdaki elementlerden veya elementlerin oluşturduğu bileşiklerden meydana gelmişlerdir. Evrende doğal olarak 92 adet element tespit edilmiştir. Ayrıca bileşiklerden ayrıştırılarak elde edilen 26 element daha vardır. Toplamda 118 tane element vardır.

Elementler “kendine özgü özellikleri ve atomları” olan ve evrendeki bütün saf maddelere veya moleküler yapılara verilen addır. Örneğin Hidrojen’in kendine özgü bir yapısı vardır ve saf maddedir ve bir elementtir. Oksijen de aynen Hidrojen gibi elementtir. Oysa ki “Su” element değil bir “bileşiktir” bileşik de kendine göre özelliklere sahiptir. Ancak kendisini oluşturan elementlerin özelliklerini göstermezler. aşağıdaki tabloda elemntlerin simgeleri ve özellikler gösterilmiştir. elementleri gösteren bilinen tabloya “Periyodik tablo” denir.


Evrende en çok bulunan elementler

 Evrende bolluk açısından elementleri ele aldığımızda en çok bulunan element “Hidrojen”dir. Hidrojen kendi başına patlayıcı ve yanıcı bir elementtir ancak doğada oluşturduğu bileşiklerde bu özelliğini yitirir. Hidrojen patlayıcı bir element, iki Hidrojen ve 1 Oksijen atomundan oluşan “su bileşiği” patlayıcı ve yanıcı özellik göstermez.  Hidrojeni evrende en bol bulundan elementtir. Hidrojen’in kimyasal simgesi “H”dir

Bolluk açısından İkinci sırada ise “Helyum”dur. Helyum bir gazdır ve havadan hafiftir. Yanıcı ve patlayıcı özelliği yoktur. İnsan Helyum gazına maruz kaldığında “insan sesi ince” çıkar ve komik bir durum oluşur. Medya, sinema ve tiyatro dünyası Helyum’un bu özelliğini kullanarak komik sahnelere bol bol yer vermektedir Helyum’un kimyasal simgesi “He”dir.

Bolluk açısından üçüncü sırada “Oksijen” gelir. Oksijen herkesin bildiği bir gazdır ve canlıların yaşam kaynağıdır. Atmosferde % 21 oranında bulunur bu da canlılar için yeterlidir. Suyun içindeki oksijen oranı Hidrojen’den fazladır. Sudaki Oksijen oranı % 88’dir.  Oksijen’in diğer bir önemli özelliği de “yanma” olayını meydan getirmesidir. Yani oksijen olmadan yanma olayı olamaz. Eğer bir ortamda Oksijen yoksa yanma olayı da olamaz. Oksijen’in kimyasal simgesi “O”dur.

 Dördüncü sırada yer alan “karbon” yaşamın temelidir. Bütün canlılar karbondan oluşmuştur. Doğada en çok “bileşik” karbon tarafından oluşturulur (% 94). Karbon saf halde kömüri grafit  ya da elmas halinde doğada bulunur. Karbon bileşikleri biyolojik maddlerin tamamında bulunur. İnsanların kullandığı yakıtlarda da bol miktarda karbon bulunur.

Dmitri Mendeleev

 Periyodik tablo, bilinen tüm elementleri belirli bir düzene göre içeren ve incelemeyi kolaylaştıran bir sistemdir. İlk olarak 1867 yılında J.A.R Newlands, elementleri artan atom kütlelerine göre sıralamış ve bir elementin, kendisini izleyen sekizinci elemente benzer özellikler gösterdiğini ifade eden Oktavlar Yasasını ortaya koymuştu. Daha sonra 1869 yılında Dmitri Mendeleev, benzer özellikler taşıyan elementleri arka arkaya dizdiğinde, atom kütlesine dayanan bir tablo elde etmiş ve o zamanlar bilinmeyen bazı elementlerin (skandiyum, galyum ve germanyum gibi) varlığını, hatta özelliklerini tahmin edebilmişti.

Bilimsel gelişmeleri içeren aylık dergi